Selepas 56 tahun merdeka: Malaysia perlu pelihara asas kenegaraan

Tarikh 31 Ogos lalu negara kita Malaysia memasuki tahun ke-56 kemerdekaan, dan  merayakan Hari Malaysia pada 16 September lalu.

Ini bermakna sebagai sebuah negara yang berdaulat, kita telah membina negara yang meliputi wilayah Semenanjung Tanah Melayu dan sebahagian pulau Borneo ini dalam satu tempoh yang panjang.

Tempoh 56 tahun ialah satu tempoh yang cukup untuk membentuk sebuah negara yang bersatu, mempunyai identiti kenegaraan yang jelas dan pemahaman tentang sebuah negara yang kukuh.

Malangnya, dalam tempoh kita merayakan ulangtahun kemerdekaan ke-56 dan Hari Malaysia ke-50, isu-isu dasar dalam pembinaan negara masih menjadi perkara yang berupaya mencetuskan kontroversi yang merimaskan.

Selepas 56 tahun merdeka, kita masih terpaksa menangani isu perbezaan bahasa dan sistem pendidikan, pertempungan budaya dan persaingan politik yang sering bersifat memecah-belah.

Hal-hal yang sepatutnya telah diselesaikan sejak awal atau sebelum kemerdekaan terus menjadi isu yang memanaskan debat sosial dan politik di negara kita.

Bahasa kebangsaan masih tidak diletakkan di tempat yang sepatutnya, oleh mereka yang tidak senang dengan ciri penting negara Malaysia ini, malah oleh pemerintah yang ditunjangi oleh sebuah parti Melayu sendiri, apabila tiba-tiba memperjuangkan pembelajaran dan pengajaran subjek sains dan matematik dalam bahasa Inggeris.

Terkini, pihak pemerintah turut menjadikan pencapaian dalam bahasa Inggeris sebagai salah satu keutamaan dalam sistem pendidikan, ketika banyak hal-hal asas yang lain masih memerlukan perhatian khusus.

Di seberang yang lain, wujud pula pihak yang sedaya upaya memperjuangkan satu identiti, nilai dan sistem yang berbeza dengan ide negara Malaysia yang kita kenali ini.

Pihak yang lain ini mengabaikan dan menolak bahasa kebangsaan, dan berusaha memastikan kelangsungan satu aliran yang bertentangan dengan sebahagian besar rakyat Malaysia.

Aliran ini, yang salah satunya diwakili oleh kumpulan pendidikan Cina yang ekstrem dan sangat eksklusif, melakukan sesuatu yang bertentangan dengan ide sebuah negara yang bersatu.

Tuntutan-tuntutan yang melampau dan eksklusivis menampakkan sikap kumpulan ini yang tidak menghormati perjanjian yang dicapai dalam menubuhkan negara ini.

Tidak keterlaluan dikatakan aliran ini enggan menerima asas-asas negara Malaysia ini, dan sebenarnya mengimpikan sebuah negara yang sangat berbeza segala ciri dan identitinya.

Hal ini semakin sukar ditangani disebabkan kesatuan yang masih tidak kukuh dalam kalangan rakyat Malaysia, ditambah lagi dengan politik populis yang menghalang usaha dan tindakan yang tidak popular.

Kita sering membandingkan pencapaian dan kelemahan kita dengan negara maju, misalnya apabila mengkritik sesuatu perkara yang berlaku dan berlanjutan di negara ini.

Dalam hal ini, apabila dibandingkan dengan negara maju, pemisahan ini dapat menunjukkan satu ciri kemunduran dan tidak bersatu yang jelas. 

Tidak akan ada kumpulan-kumpulan tertentu di negara maju seperti Jerman, Perancis dan Amerika Syarikat yang boleh dapat memperjuangkan satu budaya yang berbeza dan bertentangan dengan asas-asas negara-negara tersebut.

Di negara-negara maju, hukum yang dipegang ialah pentingnya asimilasi dan usaha menyatukan seluruh rakyat berdasarkan asas-asas sesebuah negara, paling utama melibatkan bahasa.

Sikap yang eksklusif dipandang dengan penuh syak, dan dilihat sebagai sesuatu yang kurang melayakkan mereka yang terlibat itu untuk menjadi warga negara.

Setelah tertubuh sebuah negara bangsa, mereka yang menjadi warga dianggap telah menerima asas-asas negara tersebut, paling utama bahasa kebangsaan yang menjadi identiti dan penyatu rakyat yang berbilang etnik dan agama.

Rakyat negara Malaysia yang merdeka dan berdaulat ini perlu memastikan asas-asas negara ini dipelihara dan diperjuangkan, walaupun mempunyai perbezaan politik kepartian.

Selepas 56 tahun merdeka, seluruh warga negara sepatutnya sudah mampu berfikir dan bertindak sebagai sebuah negara yang maju dari segi ini, dan memastikan kelangsungan dan kemakmuran negara kita Malaysia. - September 13, 2013

PRU 13: Bantuan RM2 juta jelas kepentingan isu bahasa dalam politik

Pagi ini, dalam satu program pertemuan dengan penggiat sastera dan bahasa di Kuala Lumpur, Timbalan Perdana Menteri dan Menteri Pelajaran Tan Sri Muhyiddin Yassin mengumumkan bantuan sebanyak RM2 juta kepada penulis melalui Dewan Bahasa dan Pustaka.

Bantuan berpofil tinggi menjelang Pilihan Raya Umum ke-13 ini ialah yang kedua kepada penulis selepas bantuan RM5 yang diumumkan Perdana Menteri Datuk Seri Mohd Najib Abdul Razak pada Disember 2011.

Usaha kerajaan membina hubungan baik dengan penulis dan penggiat bahasa ini menjelaskan kepentingan isu bahasa Melayu yang menjadi topik penting dalam wacana politik nasional sejak beberapa tahun lalu, seperti isu novel Interlok dan dasar sains dan matematik dalam bahasa Inggeris di sekolah, atau ringkasnya PPSMI.

Kerajaan diterajui Umno menghadapi cabaran sukar menangani isu memartabatkan bahasa Melayu ekoran tekanan kuat aktivis bahasa dan persatuan penulis, terutama Persatuan Penulis Nasional, Pena dan Datuk Baha Zain, yang baru dianugerahi gelaran sasterawan negara.

PPSMI ialah dasar peninggalan bekas Perdana Menteri Tun Dr Mahathir Mohamad, yang masih kuat pengaruhnya dalam Umno sehingga menyukarkan usaha memansuhkan dasar itu dengan segera.

Muhyiddin, pemimpin Umno yang dilihat sebagai agak tegas dalam isu berkaitan Melayu mengimbangi sokongan pemerintah terhadap PPSMI dan tekanan daripada golongan penulis dan penggiat bahasa yang menolak dasar ini.

Umno juga dilihat perlu mengimbangi tuntutan memartabatkan bahasa Melayu dengan tekanan golongan yang lebih cenderung kepada bahasa Inggeris, termasuk sekelompok elit Melayu dan masyarakat bukan Melayu.

Isu bahasa cenderung dipolitikkan dan boleh mendedahkan pemerintah kepada dakwaan bersikap cauvinis, yang sering dilemparkan seteru politik Umno kepada pemimpin-pemimpinnya yang menunjukkan ketegasan dalam isu Melayu.

Pemerintah turut berdepan tekanan politik daripada PAS dalam isu PPSMI, yang mengitkannya dengan kelemahan parti Melayu Umno memperjuangkan bahasa Melayu.

Perkembangan ini dilihat sesetengah pihak sebagai usaha kerajaan untuk mengkooptasi penulis yang mendepani kempen mempertahankan kedudukan bahasa Melayu dan meletakkan kerajaan dalam posisi sukar, dan pada masa sama menunjukkan pendirian kerajaan yang prihatin terhadap isu bahasa Melayu.

Kerajaan sejak isu bahasa hangat diperdebatkan tidak menunjukkan sikap mahu berkonfrontasi dengan penulis dan aktivis bahasa Melayu, malah meningkatkan lagi usaha untuk membina hubungan baik dan menunjukkan keprihatinan terhadap perjuangan bahasa dan sastera.

Kerajaan sebelum ini tidak menunjukkan kesungguhan mendekati golongan penulis seperti yang disaksikan pada masa ini, terutama selepas Pilihan Raya Umum ke-12 pada 2008, seperti yang dilihat melalui kehadiran Najib di sambutan ulangtahun ke-50 Pena dan majlis Muhyiddin bertemu penulis hari ini.

Kalimah Allah: Kenyataan syura PAS disambut baik

Walaupun disifatkan sesetengah pihak sebagai terlambat, kenyataan rasmi Majlis Syura Ulama PAS menegaskan kalimah Allah tidak boleh dijadikan kata ganti kepada tuhan dalam kitab agama lain seperti yang menjadi polemik sejak lebih dua tahun lalu.
 
"Kalimah Allah adalah kalimah khusus yang Allah menamakan diri-Nya Allah. Kalimah itu tidak boleh diterjemahkan ke dalam mana-mana bahasa dunia kerana tidak menepati kehendak sebenar dari kalimah ini. Demikian juga tidak boleh kalimah asing hendak diterjemahkan kepada kalimah Allah."

"Oleh kerana itu, menterjemah kalimah God atau Lord dari mana-mana kitab agama bukan Islam kepada perkataan Allah tidak dibolehkan kerana ianya salah dari segi makna dan salah guna, tidak menepati kehendak sebenar yang boleh membawa kekeliruan yang nyata. Oleh kerana itu ia hendaklah dicegah," tegas kenyataan itu, yang ditandatangani Tuan Guru Datuk Nik Abdul Aziz Nik Mat dan Datuk Dr Haron Din.

Kenyataan diterbitkan semalam itu boleh disifatkan kenyataan akhir daripada PAS, daripada badan pembuat keputusan tertinggi, berhubung isu kalimah Allah yang mencetuskan debat yang telah menjejaskan PAS dari sudut politik dan kredibilitinya sebagai pemimpin umat.

Rata-rata intelektual Muslim yang selama ini tidak bersetuju dengan sikap politik PAS yang kelihatan samar-samar dalam hal ini menyambut baik kenyataan terbaharu PAS ini.

Pendirian ini dilihat sebagai satu konsensus ilmuan Islam tempatan, dan penegasan pendirian PAS ini diterima baik sebagai penetapan pendirian PAS yang sewajarnya.

Pendirian ini juga dilihat sebagai pendirian yang sepatutnya diambil oleh PAS sejak awal, dengan tidak membiarkan kenyataan longgar yang boleh ditafsir secara luas menjadi kenyataan yang dikeluarkan oleh parti.

Kenyataan ini boleh menyelesaikan debat dalaman dan di peringkat nasional berhubung pendirian PAS dalam hal ini, yang sebelum ini dikatakan bersetuju membenarkan kalimah Allah digunakan sebagai ganti nama tuhan dalam Injil berbahasa Melayu.

Berdasarkan pendirian ini, yang "memperjelaskan maksud" kepimpinan PAS, PAS sebenarnya menegaskan bahawa ia tidak bersetuju dengan penggunaan kalimah Allah dalam kitab agama lain, tetapi menegaskan kalimah itu tidak boleh disalah guna.

Kenyataan asal PAS itu telah ditafsirkan sebagai membenarkan penganut agama lain menggunakan kalimah Allah seperti yang dituntut mereka, kekeliruan dan manipulasi yang sepatutnya boleh dielakkan sejak awal sekiranya PAS menyatakan pendirian dengan lebih jelas dan tegas.

Kenyataan "boleh tetapi jangan disalah guna" terlalu longgar dan agak lari daripada tajuk sebenar, dan lebih bersifat politik dengan menyediakan ruang yang luas untuk penafsiran.

PAS masih berdepan kempen negatif pesaing politik bertujuan menunjukkan ia berdolak-dalik atau mengubah pendirian, tetapi bagi PAS, kenyataan dari majlis syura ini telah membantu menjernihkan keadaan dan memulihkan imej parti dalam kalangan umat Muslim yang beranggapan negatif terhadap PAS ekoran pelbagai dakwaan salah terhadapnya.

Syaitan dan politik Malaysia

Pada masa istilah "politik baharu" tidak lekang dari bibir ahli-ahli politik Pakatan Rakyat, satu hal yang memperlihatkan politik yang tidak cerdik dan murahan berlaku dan mencetuskan debat yang besar, lebih besar daripada yang sepatutnya.

Bekas Perdana Menteri Tun Dr Mahathir Mohamad dalam satu tulisan yang juga disebut dalam satu kenyataan kepada wartawan memetik simpulan bahasa dari bahasa Inggeris, "Better the devil you know than the devil you don't," tetapi mengubah devil yang kedua kepada angel (malaikat), mungkin sebagai sindiran kepada tokoh-tokoh tertentu parti lawannya.

Kedua-dua kenyataan itu - tulisan di blog dan kenyataan kepada wartawan - dibuat dalam bahasa Inggeris.

Kenyataan Mahathir itu segera mendapat respons daripada pemimpin parti lawan, pertama daripada Datuk Seri Mohammad Nizar Jamaluddin, yang mengulas penggunaan istilah syaitan yang digunakan Mahathir sebagai bertentangan dengan agama.

Dakwaan bahawa kenyataan itu boleh mengelirukan mungkin ada benarnya, kepada mereka yang tidak berfikir panjang dan hanya menerima apa yang didengari, tetapi kenyataan daripada bekas menteri besar Perak - yang anaknya terlibat menentang dasar pendidikan sains dan matematik dalam bahasa Inggeris melalui proses mahkamah - itu mengabaikan satu fakta mudah, iaitu simpulan bahasa dalam bahasa Inggeris itu tidak perlu diterjemah secara harfiah.

Lebih malang lagi, salah faham ini berpanjangan hingga menjadi satu isu besar politik nasional ketika suasana Syawal agak masih baru bermula, sebahagian besarnya diulas tanpa merujuk kepada asal ekspresi itu dalam bahasa Inggeris, mendedahkan satu kelemahan yang besar di pihak PR kerana terlalu cepat mahu mempolitikkan kenyataan tersebut yang merupakan satu simpulan bahasa yang agak mudah dan dikenali.

Sekiranya ada satu kesalahan di pihak Mahathir ialah penggunaan ekspresi daripada bahasa Inggeris dalam konteks politik Malaysia, dan menjadikan bahasa Inggeris sebagai bahasa rujukan utama.

Satu isu yang boleh diberi perhatian dalam isu ini ialah konteks sejarah dan budaya sesuatu bahasa itu, yang dalam beberapa kes tidak dapat dipakai dalam konteks masyarakat yang asing kepada bahasa tersebut.

Sekiranya penggunaan istilah syaitan itu menimbulkan masalah, banyak lagi ekspresi lain seperti "underdog" yang sangat biasa digunakan perlu dipersoalkan juga.

Ada beberapa ekspresi dalam bahasa Inggeris hakikatnya agak tidak kena atau memang tidak sesuai digunakan dalam konteks masyarakat Melayu Muslim negara ini ekoran etimologi atau asal usulnya, seperti "Speak of the devil," "Keep your fingers crossed," yang mempunyai kaitan agama.

Bahasa Inggeris juga, hasil pengalaamn sejarahnya sendiri, mempunyai banyak ekspresi dan simpulan bahasa mengandungi istilah "devil."

Isu ini kini telah menjadi isu politik kepartian, mencetuskan banyak komen dan ulasan murahan semata0mata untuk memalukan pihak lawan, tanpa membawa sebarang manfaat.

Turut menarik perhatian dalam isu ini ialah tindakan seorang ilmuan agama dari Umno, Fathul Bahari Mat Jahaya yang mempertahankan kenyataan Mahathir itu berdasarkan hakikat bahawa simpulan bahasa itu tidak boleh dibaca secara literal.

Dalam hal ini, mungkin perlu ilmuan muda yang agak berpengaruh itu menegur juga seorang penceramah yang mengecam hebat tokoh agama zaman lalu kerana menggunakan ayat-ayat puitik dalam menghayati agama.

Sekiranya simpulan bahasa daripada bahasa Inggeris boleh dipertahankan, tentu ekspresi berasal daripada tokoh agama Islam sendiri juga wajar dipertahankan dan tidak dikecam sewenang-wenangnya. 

Penceramah ini - yang mungkin sealiran dengan ilmuan muda Umno tersebut - jelas kelihatan lemah penguasaan bahasanya telah mengambil secara salah satu retorik yang kini turut popular sebagai sebuah lagu dan mengecamnya sebagai satu kenyataan tidak mahu masuk syurga.

Memorandum Pena kepada menteri pelajaran menuntut usaha tegas memartabatkan bahasa Melayu

Memorandum kepada Tan Sri Muhyiddin bin Mohd Yassin, Timbalan Perdana Menteri merangkap Menteri Pelajaran Malaysia

Daripada 

Persatuan Penulis Nasional Malaysia (Pena)

Tarikh: 28 Jun 2012
Tempat: Dewan Bahasa dan Pustaka

Pendahuluan

Pembentukan sebuah negara bangsa tidak hanya memerlukan pembangunan ekonomi dan kemajuan fizikal, tetapi yang lebih penting ialah pembangunan jati diri, semangat patriotisme dan nasionalisme. Tumpuan kepada kebudayaan untuk dijadikan alat pembinaan negara bangsa sejajar dengan saranan Malek Bennnabi: budaya merupakan belajar untuk hidup secara bertamadun; ertinya kita menggunakan semua kekuatan kejiwaan dan pemikiran serta kebolehan dalam unsur diri manusia mengikut suara hati kita. Daripada kebudayaan manusia membina jaringan sosialnya, dan dalam masa yang sama, jaringan sosial membina kebudayaan. Hasil daripada itulah terbinanya peradaban apabila hubungan atau jaringan sosial yang diikat oleh kebudayaan bersama menghasilkan produk peradaban demi memenuhi tuntutan kehidupan.

Dalam konteks Malaysia, perpaduan kaum perlu digembleng dengan cara merumuskan satu wadah bernilai sepunya. Tanpa kefahaman dan rasa kekitaan antara kaum yang masing-masing telah memiliki rasa bangga terhadap kebudayaannya sendiri, perpecahan dan pergeseran sangat mudah berlaku disebabkan perspektif dan kepentingan kaum yang berbeza. Sekiranya perpecahan berlaku, binaan satu peradaban yang khusus bagi negara ini akan runtuh. Malek Bennabi menegaskan bahawa hubungan sosial merupakan aset penting untuk memastikan kelangsungan dan kesinambungan masyarakat serta menjaga sifatnya di samping berfungsi untuk menyusun tadbir tenaga hayat masyarakat bagi membolehkan mereka menjalankan tindakan bersama dalam sejarah. 

Satu alat kebudayaan yang dapat merapatkan pelbagai kaum ialah bahasa. Sudah termeterai dalam Perlembagaan Persekutuan kedudukan bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi dan bahasa kebangsaan, dan dalam Dasar Pelajaran Kebangsaan kedudukan bahasa Melayu tertegak kukuh. Oleh itu, sebarang tuntutan untuk mengubah persefahaman yang bersifat undang-undang ini perlu ditanggapi sebagai usaha untuk memecahkan perpaduan yang sedang dibina, atau sebagai kaedah halus untuk menakluki seluruh sendi kehidupan di negara ini. Dengan leburnya bahasa Melayu atau terpinggirnya dalam sistem pendidikan akibat daripada tuntutan untuk melaksanakan sistem sekolah dua aliran akan mengakibatkan kemusnahan bangsa Melayu sebagai pemegang hak ke atas negara ini.

Menyedari bahaya itu, Persatuan Penulis Nasional Malaysia (Pena) meminta jaminan dan ketegasan kerajaan untuk memelihara kedudukan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar utama di sekolah dan institusi pengajian tinggi awam dan swasta. Penegasan ini perlu dilaksanakan dengan beberapa kaedah:

1. Menyegerakan pemansuhan pengajaran dan pembelajaran sains dan matematik dalam bahasa Inggeris (PPSMI) tanpa tunduk kepada desakan pihak yang mahukan PPSMI dikekalkan. Di samping itu, tanpa mengetepikan kepentingan bahasa Inggeris, kami menyokong usaha YAB Tan Sri selaku Timbalan Perdana Menteri dan Menteri Pelajaran memperkemas MBMMBI [Memartabatkan bahasa Melayu dan memperkuhkan penguasaan bahasa Inggeris. Tindakan serampang dua mata inilah yang dapat menyelesaikan pertikaian PPSMI dan mengembalikan kepercayaan kaum penulis, ilmuwan, dan budayawan terhadap pemimpin-pemimpin kerajaan Barisan Nasional, terutama untuk mengikis anggapan bahawa pemimpin negara telah bertindak sangat autoritarian walaupun dalam hal yang menyangkut kehidupan berjuta-juta pelajar dan ibu bapa, dan maruah bahasa serta tamadun Melayu itu sendiri.

2. Mengekalkan sistem persekolahan satu aliran, iaitu beraliran bahasa Melayu dan menolak tuntutan mengadakan sekolah dua aliran. Kewujudan sekolah dua aliran akan menyebabkan bahasa Melayu terpinggir kerana masyarakat yang berkemampuan dan memegang tampuk ekonomi akan menggunakan sekolah beraliran Inggeris manakala masyarakat tidak berkemampuan kekal dengan keterpinggirannya di sekolah aliran Melayu. Akhirnya, bukan sahaja bahasa, malahan bangsa Melayu pun akan tenggelam dalam arus besar bahasa Inggeris yang mempunyai nilai ekonomi.

3. Memandangkan bahasa mempunyai kaitan yang rapat dengan kesusasteraan, dan perkembangan bahasa dapat dijanakan melalui karya kesusasteraan, subjek kesusasteraan Melayu perlu diperluas penawarannya di sekolah, sama ada di sekolah rendah mahupun menengah dan IPTA. Pada tempat yang munasabah, penggunaan karya sastera Melayu perlu diwajibkan. Jika sekolah rendah jenis kebangsaan Tamil dan Cina telah menggunakan karya sastera mereka dalam kurikulumnya kenapa sastera Melayu dinafikan haknya?

4. Kerajaan juga perlu menolak tuntutan pihak tertentu supaya hanya guru Cina boleh mengajarkan bahasa Melayu di sekolah jenis kebangsaan Cina. Tuntutan tersebut cenderung bersifat perkauman dan bertujuan menghilangkan peranan guru Melayu di sekolah jenis itu.

5. Di samping itu, dalam jangka panjang, strategi memartabatkan bahasa dan persuratan Melayu perlu disegandingkan kerana kedua-dua berhubungan secara simbiotik. Oleh itu, perhatian wajar diberikan kepada penyuburan dan pemuliharaan korpus tentang bahasa dan persuratan Melayu. Bagi tujuan tersebut, kerajaan perlu meningkatkan taraf Pusat Dokumentasi Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) menjadi pusat dokumentasi rujukan terbesar di dunia untuk merumahkan:
i) Semua terbitan/karya lisan atau tulisan berbahasa Melayu yang terbit di Malaysia dan di dunia;
ii) Semua tulisan dalam bahasa asing yang membicarakan tentang bahasa dan persuratan Melayu;
iii) Semua terjemahan terhadap tulisan dalam bahasa Melayu yang diterjemah dlm bahasa-bahasa asing. [BM termasuk bahasa Melayu Brunei dan bahasa Indonesia; Perpustakaan Nasional Jerman di Frankfurt dan Munich mengumpulkan semua khazanah dalam bahasa Jerman atau tentang Jerman.]

6. Kerajaan menubuhkan suatu Majlis Bahasa dan Persuratan Nasional yang menjadi badan kehormat tertinggi yang memberi pandangan serta nasihat tentang arah perkembangan bahasa kebangsaan dan persuratannya. Mereka bertanggungjawab memastikan kedudukan bahasa dan kesusasteraan kebangsaan sentiasa terpelihara dan tersebar dalam kalangan masyarakat berbilang kaum bagi tujuan meneguhkan ideologi perpaduan kebangsaan. Dalam majlis itu juga wajar ditubuhkan sebuah tribunal khas yang menjaga kebajikan sasterawan atau penulis memandangkan nasib mereka selama ini sering diperkotak-katikkan oleh penerbit kapitalis, terutama dalam soal hak cipta. 

7. Kerajaan memperuntukkan dana awal sekurang-kurangnya RM10 juta sebagai bantuan permulaan bagi menerbitkan jurnal ilmiah/saintiifik dalam bahasa Melayu tentang sastera/kemanusiaan dan sains kemasyarakatan; terbit dua kali setahun yang anggota editorialnya terdiri daripada ilmuwan/akademik berwibawa dari dalam dan luar negara.

Semoga pandangan yang menyebelahi bahasa Melayu diterima dengan tidak berbelah bahagi. Pandangan ini selari dengan Perlembagaan Persekutuan yang menjadi tonggak pentadbiran, perundangan, dan pendidikan di negara ini. Insya Allah, Allah memberkati usaha kita untuk mewujudkan perpaduan dan mengekalkan bangsa Melayu sebagai pemegang hak di negara ini.

Wassalam.

Dr Mohamad Saleeh Rahamad,
Presiden,
Persatuan Penulis Nasional Malaysia (Pena).

Bahasa, sekolah kebangsaan teras nasionalisme

Oleh ARIF ATAN

Ada pihak menganggap semangat kebangsaan atau nasionalisme adalah ‘asabiyyah sehinggga dilabelkan bercanggah dengan Islam kerana dikaitkan dengan asal-usul dari dunia Barat.

Namun, salah faham ini sudah dijelaskan oleh Dr Burhanuddin Helmy yang pernah memegang jawatan presiden PAS pada 25 Disember 1956.

Dalam bukunya, Falsafah Kebangsaan Melayu (1954) beliau menegaskan bahawa fahaman kebangsaan Melayu yang dianjurkannya bukan bersifat perkauman, fanatik atau ‘asabiyyah jahiliyyah yang sempit tetapi bertujuan untuk “memelihara dan menghidupkan hak kebangsaan Melayu bertaraf duduk sama rendah, berdiri sama tinggi dengan bangsa-bangsa atau kebangsaan yang lain di dunia ini.”

Justeru, dalam realiti sosial Malaysia pada dekad pertama kurun ke-21 ini, kedudukan nasionalisme perlu jelas difahami baik di pihak parti politik Barisan Nasional (BN) mahupun Pakatan Rakyat (PR).

Bezanya, hari ini lebih tepat lagi bermula sejak orang bukan Melayu memperoleh taraf kerakyatan warganegara ini menjelang kemerdekaan lalu bukan lagi nasionalisme Melayu seperti yang pernah diperkatakan oleh Burhanuddin sebaliknya nasionalisme Malaysia.

Ini selari dengan kenyataan Rustam A Sani dalam bukunya, Ke Mana Nasionalisme Melayu? bahawa realiti politik pasca-kolonial telah menyebabkan nasionalisme Melayu berubah namun diteruskan dalam kerangka negara-bangsa Malaysia.

Persoalannya, adakah kepimpinan Datuk Seri Mohd Najib Abdul Razak di bawah “mantera” 1 Malaysia (sepatutnya disebut “satu” bukan “one” seperti yang lazim disebut orang) telah berusaha mencapai nasionalisme Malaysia yang tetap tidak menafikan asas-asas kenegaraan dan nasionalisme yang berteraskan Melayu?

Dari segi keutamaan kepada bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan yang bermaruah di negara ini, kita dapat saksikan taraf bahasa milik semua rakyat Malaysia ini bagai disepak tidak dipeduli. Padahal, sentimen bernegara satu seperti yang diteriakkan dalam 1 Malaysia itu mestilah bersandarkan Satu Bahasa (boleh ditulis 1 Bahasa?) kerana bahasalah alat utama pengukuhan semangat nasionalisme mana-mana negara bangsa di dunia ini.

Najib sendiri dan sebahagian pemimpin dalam BN termasuklah sebahagian pemimpin PR terutama dari DAP seperti berasa hina diri (inferiority complex) untuk berucap dalam bahasa Melayu di majlis rasmi atau memberi maklum balas terhadap temuramah bersama pihak media.

Selanjutnya gejala bapak borek anak rintik pun berlanjutan dalam segenap bidang hidup bernegara. Bahasa kebangsaan bukan bahasa ilmu di peringkat pengajian tinggi dan bahasa utama dalam majlis atau acara rasmi jabatan/agensi kerajaan.

Pihak berkuasa tempatan pun kini sudah tidak kisah meluluskan sahaja penamaan kawasan pembangunan atau taman perumahan dengan nama asing hinggalah kepada tindakan zalim terhadap bahasa kebangsaan dalam penerbitan iklan termasuk dari Petronas sendiri; fi’il bercakap yang celaru di kalangan artis tempatan; lambakan program tv dalam pelbagai bahasa asing yang tidak dialihsuarakan seperti amalan lazim negara luar; tulisan bahasa Melayu yang kecil saiznya dan kabur pada papan-papan iklan serta pengumuman nombor giliran atau pilihan bahasa pada mesin ATM di sebahagian bank dan banyak lagi.

Justeru, penekanan terhadap bahasa kebangsaan sebagai bahasa perhubungan, bahasa ilmu dan bahasa perpaduan perlu benar diberi tumpuan jika kita tidak mahu nasionalisme rakyat Malaysia terus rebah menyembah bumi.

Dalam masa sama, unsur-unsur simbolis nasionalisme sebagai ciri asasi negara Malaysia perlu diuar-uarkan. Persekitaran harus dijana membangkitkan rasa kebersamaan antara rakyat tanpa mengira warna kulit melalui ikatan bahasa kebangsaan tadi.

Sistem pendidikan Malaysia terutamanya tidaklah boleh dibanggakan selagi tidak wujud sekolah satu aliran. Ironi sekali dalam kita bersungguh-sungguh melaung 1 Malaysia tetapi di sini jugalah ada “jenis-jenis” sekolah kebangsaan mengikut kaum!

Apa semua ini!? Iltizam politik sama ada dari BN mahupun PR mesti tegas dalam hal ini kerana kewujudan pelbagai aliran sekolah hanya akan mudah dieksploitasi untuk kepentingan politik yang berkiblatkan republik China dan negara India.

Tidak mustahil PR jika diizinkan Tuhan memerintah Malaysia kelak akan berdepan dilema sama seperti BN hari ini yang terpaksa mengikut sahaja kehendak sekolah vernakular atas kepentingan politik kepartian.

Jelas, aspek bahasa kebangsaan dan sekolah kebangsaan adalah dua alat utama mengukuhkan rasa nasionalisme yang patut dimulakan sekarang sebelum sembilan tahun lagi tibanya sasaran taraf Malaysia maju menjelang tahun 2020.

Arif Atan ialah pemerhati politik yang memberi tumpuan khusus pada isu Melayu. Artikel ini pertama kali disiar pada Julai 2010.

Pena, Interlok dan politik pilihan raya

Persatuan Penulis Nasional Malaysia, Pena, menyambut ulang tahun ke-50 dengan diringi berita penarikan semula novel Interlok sebagai sebuah teks sastera di sekolah.

Tentangan sesetengah pihak daripada kaum India terhadap penggunaan novel itu dalam pengajaran sastera di sekolah akhirnya berjaya ekoran pengumuman kerajaan baru-baru ini.

Masa pengumuman ini dibuat dikaitkan dengan Pilihan Raya Umum ke-13 dan usaha Barisan Nasional memenangi undi kaum India, yang memberi undi dalam jumlah yang besar kepada pembangkang dalam pilihan raya umum sebelum ini.

Berita berhubung Interlok itu ialah tamparan terbaharu kepada pejuang bahasa Melayu selepas perjuangan menentang dasar pendidikan sains dan matematik dalam bahasa Inggeris (PPSMI) tidak mencapai matlamat.

Walaupun selepas desakan kuat penentang PPSMI, kerajaan mengumumkan dasar itu hanya akan ditamatkan pada 2016 untuk sekolah rendah dan 2021 untuk sekolah menengah, masa yang bermakna dasar itu akan terus berjalan untuk hampir 10 tahun lagi.

Permainan politik pemerintah jelas kelihatan dalam menguruskan kemarahan pejuang bahasa terhadap pengumuman terbaharu yang bakal mencetuskan reaksi keras itu.

Perdana Menteri Datuk Seri Mohd Najib Abdul Razak yang menghadiri makan malam majlis sambutan 50 tahun Pena semalam mengumumkan bantuan bernilai RM5 juta untuk penerbitan buku termasuk karya penulis muda dan RM1 juta untuk memulihkan Rumah Pena, tindakan yang dilihat ramai sebagai gula-gula pilihan raya.

Najib, pada masa sama, turut merasmikan program besar Pena, iaitu Perhimpunan Penulis Muda Nasional ketiga yang diadakan di Kuala Lumpur selama dua hari bermula hari ini.

Pena berada di barisan hadapan dalam mempertahankan Interlok sebagai teks sastera sekolah dan mendesak pemansuhan PPSMI, dasar yang dimulakan pada tempoh hujung pentadbiran Mahathir.

Tindakan pemerintah berundur dalam isu Interlok menambahkan lagi kritikan terhadap gagasan 1 Malaysia yang didakwa lebih berkecenderungan liberal dan mengabaikan kepentingan Melayu.

Penarikan Interlok ini juga berpotensi mendedahkan Timbalan Perdana Menteri yang juga Menteri Pelajaran Tan Sri Muhyiddin Yassin kepada lebih banyak kritikan pejuang bahasa.

Muhyiddin sebelum ini menunjukkan pendirian agak tegas dalam isu Interlok, sikap yang lebih disenangi pihak pejuang bahasa.

Selain pejuang bahasa, kedua-dua isu turut menjadi isu penting yang dijadikan modal politik oleh parti-parti pembangkang terutama PAS.